Evet, öfkenin türleri vardır. Pekala, öfkelendiğimizde ne tür bir öfkeye yakalandığımızı bilmek ve davranışlarımız hakkında fikir sahibi olup, öfke mizi kontrol etmek istemez miyiz?

Öfke ve çeşitlerini incelerseniz her türlü kaynakta farklı farklı şekillerde türlere ayrılmıştır. Ben bu yazımda bana göre önemli olan bazı öfke türlerini sizler için derlemeye çalıştım.

(1) Patlayıcı Öfke Çeşitleri:

öfke

A- UTANCA DAYALI ÖFKE:

Kişi eğer etrafındaki insanlara karşı saldırgan tavırlar içine girmişse yaptığı hareketlerden dolayı utanç duyduğu için ve bu utancı bastırmak için öfkesini abartılı şekilde çevresine yöneltir. Bu yüzden bu tür bir öfkeye sahip kişi öfkesini sağlık bir şekilde yaşayamaz.

Örnek verecek olursak eğer; Bazı gecçler okumak istemezler ve okula gitmekten vaz geçerler. büyüdüklerinde ve iş aradıklarında, istedikleri gibi güzel bir iş bulamadıklarında anne ve babalarına kafayı takarlar. ” Siz beni okutmadınız. Beni desteklemediniz. Sizin yüzünüzden dogru düzgün iş bulamıyorum.” Çok tanıdık geldi değilmi.

B- PLANLANMIŞ ÖFKE:

Bazı kişiler öfkenin, bir sürü insanı korkutan, sineye çektiren bir olgu olduğunu bilirler ve planlı olarak istediklerini elde edebilmek için öfkeli davranırlar. Bu tip öfke planlanmış olsa da fizyolojik etkileri kontrol dışı olup, kişini kendisine de zara verecektir.

Bu öfke çeşidi her ne kadar planmış gibi görünse de evlerdeki hırçın ergenlerin davranışları gibi refleks olarak yaşanan bir durumdur.

Mesela, bir anne çocuğu ile alışverişe gider ve markette çocuğunun istediği oyuncağı almaz ve çocuk agresifleşir ve bağırır çağırır ama sonunda istediğini aldırır. 

Böylece planlı olmasa bile, kendine planlı bir öfke davranışı geliştirir. Böylelikle isteklerini karşılamada hep başarılı olur.

C- ANİ ÖFKE:

kızgın

Tamamen kontrolden çıkmaya yol açan bir öfke türüdür ani öfke. Çoğunlukla hayatın zorluklarına ve hayatlarının her zaman istedikleri gibi gitmemesine tahammül ve sabır seviyeleri az olan insanlarda ortaya çıkan bir öfke türüdür.

Bu tip öfke halini yaşayan insanların genel hayatlarındaki stres seviyeleri de yüksektir. çevresindeki insanları ani bir biçimde kırdıklarından dolayı yakınları bu kişilerin yanlarında kendilerini rahatsız ve güvensiz hissederler. 

Mesela evin babası ani öfke dediğimiz öfkeye sahip; çocuklar ya odalarında geçirirler zamanı veya aynı odada bile olsalar tek kelime konuşmazlar babanın ani öfkesi yüzünden. İşte bu ev ortamları mutsuz, huzursuz, ve sıkıcı olur.

(2) Maskelenmiş Öfke Çeşitleri:

A- KENDİNE YÖNELTİLEN ÖFKE:

Bu tip öfkede, insanlar önce hayatlarında yanlış giden şeylerden dolayı kendilerini adil olmayan biçimde suçlamaya, kendilerini degersiz bulmaya, kendilerine karşı atakta bulunmaya ve son olarak da kendilerine zarar vermeye ve yok etmeye yönelik eylemlere girişirler.

Depresyon ve anksiyete ile ilğili bir sürü rahatsızlık bu tip bir öfkenin sonucu olarak ortaya çıkar.

Bu kişiler genel anlamda kendilerini ifade edemedikleri için her şeyi iç dünyalarında yaşarlar. Büyütülürken çok eleştirildikleri, çok tenkit gördükleri için özgüven sorunu yaşarlar.Olaylarla ilgili canları sıkıldıgında hep içlerine atarlar. Üzerine bir de kendilerini suçlarlar. “Benim yüzümden oldu” gibi suçlamalarla kaçınılmaz depresyona sebep olurlar.

B- PASİF VE AGRESİF ÖFKE

Bu öfkeye sahip insanlar anlaşılmaya yönelik sözel iletişimi kullanmazlar. Bu tip öfkeye sahip olan insanlar genelde kırıcı olarak ifade edilirler. Bu öfke hoşuna gitmeyen durumlar karşılığında surat asmak, küsmek, bozularak odadan çıkmak şeklinde yaşanır.

Genel itibarıyla bu öfkeyi yaşayan insanlar sesiz olurlar. Sorun yaşadıklarında içlerine atarlar. Açıktan kızıp bağırmazlar. Fakat dayanamadıklarında, sesiz itiraz davranışlar sergilerler.  

(3) Kronik Öfke Çeşitleri:

A- KORKU BAZLI ÖFKE:

Geçerli bir sebebe dayanmayan korkuları olan kişiler de öfke dolu olabilirler. Bu kişiler sürekli sürekli korkacak bir sebep bulabildiklerinden yaşadıkları stresi sürekli öfkeyle ifade edebilirler. Yersiz aşırı kıskançlıklar da bu tip öfkenin bir alt kategorisinde incelenebilir.

Bu öfke grubu; korku kaynaklı görünen psikolojik rahatsızlıkların, öfke potansiyeli yüksek olanların sahasına giriyor. Mutlaka ruhsal soruna dayalı olduğu düşünülen bir öfke grubudur.

B- ALIŞKANLIK YAPMIŞ OLAN ÖFKE:

Bazı psikolojik rahatsızlıklar, kişide öfke patlamalarına sebep olur. Bir insan hayatı boyunca hiç vazgeçmeden, alışkanlık şeklinde öfkeli yaşıyorsa, psikolojik destek almasının zamanı gelmiş demektir. Çünkü bu, kişinin ruh sağlığının bozulduğu anlamına gelir.

Çok uzun ve öfkeli geçirilmiş dönemler, insanlardaki bazı davranış biçimlerinin kronikleşmesine yol açar. Örnek vermek gerekirse, çocuklukları öfke dolu geçmiş kişiler, şartlar değişse dahi daha eleştirel ve negatif bir bakış açısına sahip olup, alışkanlık olarak çok daha kolay öfkelene bilme davranışına sahip olabilirler.

ÖFKE HAKKINDA YAZIDIĞIM DİĞER YAZILARIMA BURADAN ULAŞABİLİRSİNİZ.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir